آموزش جامع کار با پرینتر سهبعدی رزینی (SLA/DLP/MSLA)
۱. مقدمه
پرینتر سهبعدی رزینی یکی از دقیقترین و محبوبترین روشهای چاپ سهبعدی است. برخلاف پرینترهای فیلامنتی (FDM)، این دستگاهها با استفاده از نور (لیزر، پروژکتور یا LCD UV) رزین مایع حساس به نور را لایهبهلایه سخت میکنند. نتیجهی این فرآیند، چاپ مدلهایی با جزئیات فوقالعاده بالا و سطح بسیار صاف است.
۲. اجزای اصلی پرینتر رزینی
1. وان رزین (Vat): ظرفی شفاف که رزین مایع داخل آن ریخته میشود.
2. صفحه ساخت (Build Plate): پلتفرمی که مدل روی آن شکل میگیرد.
3. منبع نور UV: برای تاباندن تصویر هر لایه و سخت کردن رزین.
4. محور Z: بازوی عمودی که صفحه ساخت را بالا و پایین میبرد.
5. نمایشگر/لیزر: بسته به نوع دستگاه، تصویر لایهها را ایجاد میکند.
۳. آمادهسازی و ایمنی
چون رزین مادهای شیمیایی و حساس به نور است، باید نکات ایمنی رعایت شود:
-
همیشه از دستکش نیتریل و ماسک فیلتردار استفاده کنید.
-
در محیطی با تهویه مناسب کار کنید.
-
از تماس مستقیم رزین با پوست جلوگیری کنید.
-
نور خورشید و لامپ UV میتوانند رزین را ناخواسته سخت کنند، پس رزین را در ظرف تیره نگهداری کنید.
۴. انتخاب رزین مناسب
رزینها انواع مختلفی دارند:
استاندارد: برای قطعات تزئینی و مدلهای معمولی.
رزین مقاوم (Tough): برای قطعات مکانیکی یا کاربردی.
رزین انعطافپذیر (Flexible): شبیه لاستیک.
رزین قابل ریختهگری (Castable): مخصوص جواهرسازی و قالبگیری.
رزین شفاف (Clear): برای قطعات شیشهاینما.
خرید رزین
۵. آمادهسازی فایل چاپ (Slicing)
برای پرینتر رزینی نیاز به نرمافزار اسلایسر مثل ChiTuBox یا Lychee دارید:
1. وارد کردن فایل سهبعدی (STL/OBJ).
2. جهتدهی مدل (Orientation) برای کاهش نیاز به ساپورت.
3. اضافه کردن ساپورت (Support) تا مدل در حین چاپ درست ساخته شود.
4. تنظیمات کلیدی:
ضخامت لایه (Layer Height): معمولاً 0.05 تا 0.1 میلیمتر.
زمان نوردهی لایهها (Exposure Time).
ارتفاع جداشدن (Lift Distance) و سرعت حرکت محور Z.
5. ذخیره فایل نهایی روی فلش یا کارت حافظه پرینتر.
۶. فرآیند چاپ
1. همتراز کردن صفحه ساخت (Leveling): صفحه را نسبت به کف وان تنظیم کنید.
2. ریختن رزین در وان: فقط به اندازه نیاز، نه بیش از حد.
3. اجرای فایل چاپ از روی دستگاه.
4. دستگاه بهصورت لایهبهلایه مدل را میسازد.
۷. پس از چاپ (Post-Processing)
بعد از چاپ، مدل هنوز رزین مایع اضافی دارد و نیاز به پردازش دارد:
🔹 شستشو (Washing):
مدل را با الکل ایزوپروپیل (IPA 99%) یا محلول شستشوی مخصوص تمیز کنید.
میتوانید از دستگاه شستشوی اولتراسونیک یا Wash & Cure Machine استفاده کنید.
🔹 پخت نهایی (Curing):
مدل را در معرض نور UV یا دستگاه کیورینگ قرار دهید تا کاملاً سخت شود.
زمان کیورینگ بسته به رزین و ضخامت قطعه متغیر است (۲–۱۰ دقیقه).
🔹 حذف ساپورتها:
ساپورتها را با انبردست کوچک جدا کنید.
میتوانید قبل یا بعد از کیورینگ این کار را انجام دهید.
۸. نکات نگهداری و مراقبت
-
رزین استفادهنشده را با فیلتر به بطری برگردانید.
-
وان رزین را بعد از هر چاپ تمیز کنید.
-
صفحه ساخت را با کاردک پلاستیکی تمیز نگه دارید.
-
دستگاه را در محیط خشک و خنک نگهداری کنید.
۹. مشکلات رایج و راهحلها
-
مدل نمیچسبد به صفحه ساخت: نیاز به Leveling دقیقتر یا افزایش زمان نوردهی لایههای ابتدایی.
-
لایهها ناقص چاپ میشوند: رزین کدر یا فیلتر نوری وان کثیف است.
-
سطح مدل پر از ترک یا حباب است: نوردهی بیشازحد یا رزین قدیمی.
-
مدل بعد از چاپ شکننده است: زمان کیورینگ کافی نبوده یا رزین مخصوص مقاومت نیاز دارید.